Žvakaća guma na biljnoj bazi smanjuje količinu oralnih mikroba povezanih s karcinomom glave i vrata

Dental Tribune International

čet. 6 kolovoza 2026

dijeliti

spasiti

FILADELFIJA, SAD: Karcinom usne šupljine i orofaringsa i dalje predstavlja značajan klinički izazov, a sve više dokaza povezuje oralni mikrobiom s razvojem, napredovanjem ili ponovnim pojavljivanjem karcinoma pločastih ćelija glave i vrata (HNSCC). Istraživači sa Stomatološkog fakulteta Univerziteta u Pennsylvaniji istraživali su da li formulacija žvakaće gume na biljnoj bazi može smanjiti oralne patogene povezane s HNSCC-om. Nalazi ukazuju na to da bi se ovaj pristup mogao istražiti kao lokalno primijenjeni dodatak za smanjenje mikrobnih faktora rizika povezanih s rakom usne šupljine i orofaringsa.

Jedan dio studije bio je usmjeren na to može li žvakaća guma smanjiti nivo humanog papiloma virusa (HPV) u usnoj šupljini. Objašnjavajući razloge za fokusiranje na HPV, glavni istraživač dr. Henry Daniell – nosilac titule "W.D. Miller Professor" i zamjenik šefa Odsjeka za bazične i translacijske nauke na Stomatološkom fakultetu Univerziteta u Pennsylvaniji (Penn Dental Medicine) – izjavio je za Dental Tribune International: „Globalni porast slučajeva orofaringealnog karcinoma povezan je s HPV-16, visokorizičnim tipom HPV-a. Kada se HPV integriše u ljudski genom, može pokrenuti kancerogene promjene. Stoga je važno smanjiti ili eliminisati prisutni HPV prije same integracije.”

Dr Henry Daniell, nosilac titule "W.D. Miller Professor" i zamjenik šefa Odsjeka za bazične i translacijske nauke na Stomatološkom fakultetu Univerziteta u Pennsylvaniji (SAD). (Slika: Kevin Monko/Penn Dental Medicine)

Istraživački tim je prikupio uzorke pljuvačke i tečnosti za ispiranje usta od pacijenata s karcinomom glave i vrata (HNSCC) te ih u laboratorijskim uslovima izložio ekstraktima dobijenim iz žvakaće gume. Formulacija žvakaće gume sadržavala je protein dobijen iz pasulja Lablab purpureus (poznatog i kao zumbul-pasulj), koji se može vezati za viruse i zarobiti ih, čime se sprečava njihov ulazak u ćelije domaćina. Ovo antivirusno djelovanje značajno je smanjilo količinu detektovanog HPV-a u uzorcima.

Istraživači su zatim optimizovali formulaciju žvakaće gume dodavanjem antimikrobnog peptida, s ciljem djelovanja na bakterije Porphyromonas gingivalis i Fusobacterium nucleatum; riječ je o bakterijama usne šupljine koje se dovode u vezu s nastankom karcinoma usne šupljine, kao i s progresijom i ishodima liječenja HNSCC-a. U ex vivo eksperimentima utvrđeno je da je ova formulacija smanjila koncentraciju obje vrste bakterija u uzorcima pljuvačke i tečnosti za ispiranje usta za više od 99%. Studija je također pokazala minimalan uticaj na odabrane nepatogene bakterije usne šupljine.

Ova nova studija nadovezuje se na prethodna istraživanja grupe prof. Daniella o platformama za oralnu dostavu. Taj rad je razvio antivirusne žvakaće gume za snižavanje nivoa SARS-CoV-2 u usnoj šupljini i smanjenje virusnog opterećenja virusom herpes simpleksa i gripe u ustima.

Prema riječima prof. Daniella, sljedeći korak je klinička evaluacija nakon regulatornog odobrenja. „Na osnovu uspješnog smanjenja ovih patogena u ex vivo kliničkim studijama, planiramo unaprijediti antivirusne i antibakterijske žvakaće gume za evaluaciju kod pacijenata sa HNSCC nakon što Američka agencija za hranu i lijekove odobri istraživačku prijavu za novi lijek“, rekao je.

Nalazi studije doprinose rastućoj literaturi o ulozi oralnog mikrobioma u oralnom i orofaringealnom karcinomu pločastih ćelija. Nedavni sistematski pregledi ispitali su globalnu prevalenciju HPV-a u oralnom i orofaringealnom karcinomu pločastih ćelija i prognostički značaj oralnog mikrobioma.

Studija pod nazivom “Ex vivo HNSCC clinical studies using saliva and antiviral or antibacterial chewing gums reveal reduction in carcinogenic microbes” („Ex vivo kliničke studije HNSCC korištenjem pljuvačke i antivirusnih ili antibakterijskih žvakaćih guma otkrivaju smanjenje kancerogenih mikroba“) objavljena je online 9. februara 2026. u časopisu Scientific Reports.