Izvještaj istražuje uticaj oralnog zdravlja na sportske rezultate

Dental Tribune International

sri. 15 srpnja 2026

dijeliti

spasiti

BRISEL, Belgija: Dok se fudbalske nacije bore za slavu na Svjetskom prvenstvu u fudbalu 2026. godine, dobro oralno zdravlje moglo bi biti presudan faktor koji doprinosi vrhunskim rezultatima. Novi izvještaj, izrađen na zahtjev Evropske federacije za parodontologiju (EFP), istražuje uticaj oralnog zdravlja na sportske performanse. Prema riječima predstavnice EFP-a, prof. Nicole West, sposobnost sportista da treniraju, oporavljaju se i takmiče zavisi od složene kombinacije fizičkih, psiholoških i faktora okruženja te načina života, pri čemu se oralno zdravlje često zanemaruje.

Izvještaj se oslanja na postojeće dokaze, kao i na intervjue sa sportistima, trenerima i stručnjacima iz oblasti sportske stomatologije. Razmatra se kako upala u usnoj šupljini može doprinijeti sistemskoj upali, kako oralno zdravlje može uticati na ishranu te kako zubobolja može naštetiti fizičkom i psihičkom blagostanju. Također se analiziraju posljedice problema s oralnim zdravljem po snagu i ravnotežu, uz osvrt na orofacijalne povrede i rizike po oralno zdravlje specifične za sport.

Kao ključne probleme za sportiste, izvještaj navodi niz pitanja vezanih za oralno zdravlje, uključujući karijes, erozivno trošenje zuba, parodontalne bolesti, malokluziju, poremećaje temporomandibularnog zgloba i povrede usne šupljine nastale tokom bavljenja sportom. Moguće posljedice po sportske rezultate grupisane su u tri glavne oblasti: oporavak nakon treninga i umor, spremnost za trening i takmičenje, te fizička snaga, izdržljivost i ravnoteža.

Izvještaj skreće pažnju na istraživanje iz 2016. godine provedeno među 187 profesionalnih fudbalera u Ujedinjenom Kraljevstvu, koje je pokazalo da su prisustvo karijesa i bolovi u usnoj šupljini povezani sa slabijim učinkom na terenu i smanjenim kvalitetom života. Fabian Marc Hürzeler, glavni trener fudbalskog kluba Brighton & Hove Albion iz engleske Premijer lige i jedan od sagovornika u izvještaju, izjavio je da previše sportista „i dalje potcjenjuje važnost oralnog zdravlja u sportu, posebno u poređenju s oblastima poput ishrane, iako obje mogu uticati na sportske rezultate”.

Cijena takve nedovoljne svijesti često postaje vidljiva tek kada problemi već utiču na treninge, navodi dr. Markus Hürzeler, parodontolog koji je učestvovao u izradi izvještaja. Naglasio je da sportisti često prekasno traže stomatološku pomoć – tek nakon što su ih problemi s oralnim zdravljem, koji su se mogli spriječiti, već koštali dana treninga, a u nekim slučajevima i cijele sezone.

Predsjednica Evropske federacije za parodontologiju, prof. Mia Rakić. (Izvor: Evropska federacija za parodontologiju)

Kate Shortman, britanska olimpijka i osvajačica medalje u umjetničkom plivanju, koja je također dala izjavu za izvještaj, prokomentarisala je: „Jedna stvar koju treba promijeniti jeste svijest – oralno zdravlje se u elitnom sportu ne smatra uvijek prioritetom, iako može imati značajan uticaj na sportske rezultate i cjelokupno zdravlje.” Prema riječima prof. Moritza Kebschulla, bivšeg predsjednika EFP-a, svijest o važnosti oralnog zdravlja u sportu i dalje je na niskom nivou. U saopštenju za javnost EFP-a izjavio je: „Timovi i sportske organizacije moraju tome dati prioritet i uključiti sportsku stomatologiju, baš kao što su u sastav tima uključili sportsku medicinu. Dokazi pokazuju da oralno zdravlje pruža priliku za prevenciju povreda i poboljšanje ishoda.”

Iskorištavanje oralnog zdravlja u sportskoj areni

Osim što preporučuje da se skrining oralnog zdravlja, preventivne mjere i stručnost sportske stomatologije integrišu u njegu sportista, izvještaj poziva na snažnija longitudinalna i mehanistička istraživanja. Također uključuje strategije oralne samonjege za sportiste i identificira sportske saveze kao važne partnere u podršci oralnom zdravlju sportista.

„Sportski savezi igraju vitalnu ulogu u dobrobiti sportista jer utiču i na politiku i na sisteme podrške oko treninga i takmičenja. Uključivanjem oralnog zdravlja u rutinske programe njege, obrazovanja i prevencije, oni mogu pomoći sportistima da postižu najbolje rezultate i efikasnije se oporave“, rekla je glavna istraživačica na izvještaju Elizabeth Sukkar, koja je viša menadžerica istraživanja u Economist Enterpriseu, koji je izradio izvještaj.

Prema EFP-u, korištenje oralnog zdravlja za podršku sportskim performansama zahtijeva djelovanje na svim nivoima, od pojedinačnih sportista do timova, organizacija i šireg društva. Predsjednica EFP-a, prof. Mia Rakić, rekla je da je organizacija posvećena unapređenju naučnih istraživanja o oralnom zdravlju i sportskim performansama, razvoju preporuka zasnovanih na dokazima i podizanju svijesti o važnosti skrininga i prevencije oralnog zdravlja.

Izvještaj pod nazivom Winning Margins: The Impact of Oral Health on Athlete Performance (Pobjedničke razlike: Uticaj oralnog zdravlja na performanse sportista), objavio je Economist Enterprise uz podršku kompanije Curasept.